MŁYNARCZYK (ok. 1785 m n.p.m.). Topo


Strzelisty wierzchołek Młynarczyka jest ostatnim wzniesieniem we wschodniej grani Młynarza. Od Nawiesiestej Turni oddziela go wąska Młynarczykowa Szczerbina, niższa od Młynarczyka zaledwie o około 10 metrów. Na wschód, ku Dolinie Białej Wody, urywa się wspaniałą, skrzesaną ścianą o wysokości około trzystu metrów. Jej charakterystyczny profil, jak gdyby prawej połówki litery "U", podziwiają nieliczni spośród mrowia turystów odwiedzających Dolinę Rybiego Potoku na drodze do Morskiego Oka.

Wschodnia ściana zbudowana jest z dwóch części. Prawa, opadająca z pn.-wsch. filara, posiada ekspozycję NNE, jest mniej stroma i bardziej zarośnięta trawami oraz częściowo kosodrzewiną we wszystkich mniej stromych partiach. Lewa część, której podstawę wyznacza Zachód Birkenmajera, charakterystycznie skośny i pochyły, trawiasto-płytowy taras, obrywa się wprost z wierzchołka. Jej prawą granicą jest wybitne Zacięcie Kowalewskiego, które opada na prawy skraj zachodu. Ta część jest najbardziej stroma i gładka, przecięta kilkoma okapami. W jej środkowych partiach, na prawo od sterczących skalnych dziobów, znajduje się tzw. Delta - rzucająca się w oczy, olbrzymia, trójkątna wnęka o płaskim dnie, nakryta mocno przewieszonymi skałami, które tworzą zacięcie. W najwyższej części zwiesza się nad doliną imponujący, przewieszony blok szczytowy o wysokości około osiemdziesięciu metrów i wyraźnie czerwonawym zabarwieniu skał. Gładziznę tę przecinają dwie rysy pionowe i jedna pozioma, tworzące widoczny krzyż. Z półeczki pod blokiem szczytowym możliwe jest wyjście ze ściany w obie strony (trudności do III), zarówno w lewo - na Młynarczykową Szczerbinę, jak również na prawo - do kociołka podszczytowego i dalej, na pn.-wsch. filar. Nastromienie jest największe mniej więcej w linii spadku wierzchołka.
Niewielka wysokość bezwzględna i wschodnia wystawa szczytu sprawiają, że dobre warunki do letniego wspinania można tu napotkać już od maja i aż do listopada. Ściana dość szybko schnie po deszczu, choć sytuację utrudniają zwykle mokre trawy pod Zachodem Birkenmajera, na nim oraz w dolnej i prawej górnej części ściany. Zimą lewa, pionowa i przewieszona, przeważnie pozbawiona traw część jest zwykle sucha i niemal całkowicie wolna od śniegu, co sprawia, iż np. Słowacy niezbyt wysoko cenią przejścia zimowe tej partii ściany (jak też innych ścian o podobnym, typowo letnim charakterze, jak np. Żółta Ściana, Wołowa Turnia od pd. czy południowa Batyżowieckiego; u nas takimi ścianami są oczywiście zachodnia Kościelca, Zamarła, Mnich Zadni i Żabi Mnich, Czołówka Kopy Spadowej itp.). Można bowiem dokonać tutaj przejść w zimie kalendarzowej, które - o ile trafi się na sprzyjające warunki - niemal niczym nie będą się różniły od letniego wspinania. Natomiast wszystkie drogi w prawej części ściany wymagają poruszania się w różnorodnym terenie i, o dziwo, mimo swej atrakcyjności, nie posiadają udokumentowanych przejść zimowych [oprócz Nyki (nr 5) i Kowalewskiego (nr 7)].
Chociaż z jednej strony można przyjąć, że Młynarczyk to jedynie czołowa ściana wschodniej grani Młynarza, to dzięki swej wyjątkowej ekspozycji, gładkości oraz strzelistości formy (zwłaszcza przy oglądaniu z dołu), jak również oddaleniu od schronisk i osad, jest słusznie zaliczany w poczet "najhonorniejszych" szczytów tatrzańskich. Wschodnią ścianę przecinają zarówno klasyczne ekstremy nowej generacji, wytyczone za pomocą zjazdu i wiertarki (VO2max IX, 2001 r., Kastrator IX-, 2003 r.), jak i masywne drogi hakowe sprzed trzech i więcej dekad (Droga Kurczaba VI A4 [?], 1964 r., Droga Nyki VI A4 [?], 1960 r., czy też unicestwiona nitami w dolnej, kluczowej części, najtrudniejsza droga Młynarczyka i przez wiele lat jedna z najtrudniejszych tatrzańskich wspinaczek w ogóle, Diretissima (Rybička - Šmid) VI A4, z 1974 r., czas przejścia 55 godzin!!!). O trudności ściany świadczy najlepiej fakt, iż najłatwiejsze linie, jakie ją pokonują, mają szóstkowe trudności. Mimo nie największych rozmiarów jest to niewątpliwie najefektowniejsza ściana w Dolinie Białej Wody.

Podejście

Z taboriska w Dolinie Białej Wody. (warianty dogodne przy wysokiej wodzie w potoku)

Wariant (A): Iść ścieżką do Doliny Ciężkiej, przez mostek, po czym zaraz za nim w prawo, początkowo wzdłuż potoku i w jego pobliżu za śladami perci, przekraczając charakterystyczny żleb wypełniony świeżym materiałem skalnym o jasnym zabarwieniu - Białowodzkie Koryto. Następnie podążamy skośnie ku górze i wznoszącym trawersem, prowadzącym przez pierwotny las wyjątkowej urody, osiągamy trawnik pod ścianą; około 30 minut;

Wariant (B): Białą Wodę przekraczamy w najdogodniejszym miejscu w bliskości Polany pod Wysoką - mniej więcej naprzeciwko dolnej części lewego filara Młynarczyka w miejscu, w którym szlak biegnie tuż przy "szemrzącym ruczaju", tzn. jednej z kilku odnóg rozlewającego się tu strumienia, w okolicy drewnianych kładeczek na szlaku. Stąd przez jedno ze zwalonych drzew bądź też - przy niskim stanie wody - wprost przez strumyk, przekraczamy wszystkie pozostałe odnogi suchą stopą, po czym kierujemy się zboczem wprost stromo w górę, najpierw na lewo od olbrzymich, częściowo zarośniętych want, później przez wygodniejsze piarżysko prosto na piarg i trawniki podścianowe; około 30 minut.

Uwaga: przy niskim stanie wody można dogodnie przejść przez potok w wielu miejscach w tej części doliny, również bezpośrednio przy taborisku, na samej Polanie pod Wysoką, przy Pięknych Kamieniach, itd.

Zejście:

Wariant (A): Schodzimy z ostrego wierzchołka na Młynarczykową Szczerbinę - w olbrzymiej ekspozycji, ale łatwo (I, 15 m). Stąd w dół, najpierw trawiasto-skalnym terenem do trawiastego kociołka, do którego opadają obie odnogi Młynarczykowego Żlebu, później samym żlebem, po około 200 metrach osiągając kominowaty pionowy uskok. Znad niego skośnie w prawo ponad niewielką stromą rynnę, skąd skośnie w lewo po płytach i stromych trawach na trawnik pod uskokiem (I; można również zjechać około 25 m wprost przez uskok ze stanowiska, z haków na lewej ścianie, lecz jest to bardziej czasochłonne). Z niego w dół z minimalnym odchyleniem w prawo, łatwymi już trawami na coraz bardziej wyodrębniającą się grzędę. Jej lewą stroną, śladami perci, wśród kosówek, limb i jarzębin, idziemy aż do miejsca, gdzie po lewej ukazuje się strome trawiaste zbocze, opadające do głębokiego Młynarczykowego Żlebu.
Zatrzymujemy się przy okazałej jarzębinie, skąd albo można zejść (najpierw strome trawy, potem około 30 metrów po stromych płytach (II), najpierw w lewo, potem w prawo), albo zjechać z nieznacznym odchyleniem w lewo (dwa zjazdy: prawie 50 i około 15 m) do Młynarczykowego Żlebu, osiągając go nieco poniżej mokrego progu (około 45 min). Idzie się dalej żlebem chwilę, po czym jego lewą grzędą w dół do miejsca, w którym po drugiej stronie las podchodzi najwyżej. Przechodzimy przez żleb na przeciwną stronę i pierwotnym, dzikim lasem idziemy skośnie w prawo, z obniżeniem, osiągając Białą Wodę przy tkwiących w niej Pięknych Kamieniach, naprzeciwko wschodniej ściany Młynarczyka (30 min). Łącznie około 1 godz. 30 minut.

Opisywane tutaj zejście jest fragmentem drogi wiodącej wschodnią granią Młynarczyka (WHP t. 7, d. 1094 częściowo A, BC, Cyw. t. 6, d. 41);

Wariant (B): Zjazdy jedną z trzech (obecnie - wrzesień 2004 r.) linii zjazdowych, drogami nr 9, 11, 14. Zjazdy Kastratorem i VO2max wymagają przejazdu przez Wielki Okap, a co za tym idzie, uciążliwego przepięcia liny przez kilka przelotów w okapie. Proponowanym rozwiązaniem, które pozwoli tego uniknąć, jest wykonanie dwóch pierwszych zjazdów z wierzchołka drogą VO2max, drugim z nich dojeżdżając łatwo do ostatniego stanowiska ze spitów na Szewskiej Pasji, którą kierować się dalej na Zachód Birkenmajera.

Wykaz dróg na wschodniej ścianie:


Droga Tivadara VI A2

4. Pod nami zem ["Pod nami ziemia"] VI, miejsce VI+, 2 nity, 10 godz., I p.: R. Brt, R. Kusik, 25.6.1983, I p. zim.: (?). Droga posiada z pewnością odcinki wspólne z Drogą Tivadara: w okolicach białej płyty w środku i pod Żółtym Zacięciem w górnej części. Rys. na podst. WC 6/84.

Pod nami zem (Pod nami ziemia) VI


5. Droga Nyki VI A3, miejsce A4, 12 godz., I p.: J. Nyka, J. Rudnicki "Druciarz" i A. Szurek, 1-2.8.1960, czas I p. około 20 godz., I p. zim.: M. Kowalczyk, W. Kurtyka i P. Jasiński, 7-9.2.1972; rys. na podst. WC 6/85, AP VI/55, fot. XXII/9, 10, 11, "T." 1/1961, fot. wł.

Droga Nyki VI A3


6. Droga Samolewicza VI A2, 10 godz., I p.: A. Klonowski, J. Kowal i A. Samolewicz, 7.7.1975 i 27.8.1975, I p. klas.: P. Abramowicz, J. K. Drożdżeński, 19.7.1981, I p. zim.: (?);rys. na podst. WC 6/86, AP VI/62, fot. XXII/9, 10, 11, fot. wł.

Droga Samolewicza VI A2


7. Droga Kowalewskiego VI, 6 godz., I p.: Z. Pałucha, R. Kowalewski, 12.9.1966, I p. zim.: J. Kiełkowski, T. Piotrowski, Z. Prusisz i K. J. Rusiecki, 9-10.3.1968; rys. na podst. WC 6/87, KW 31f/ s. 189-191, AP 57, fot. XXII/9, 10, 11, "T" 1/67, 3/68, fot. i przejście wł

Droga Kowalewskiego VI


8. Przez Badyl VIII albo VI A2, 20-25 godz., I p.: A. Czok, M. Gabryel, T. Gibiński i J. Skorek, 13-15.6.1973, I p. zim.: A. Belica, M. Ondraš, P. Tarábek i M. Valko, 27-31.12 1973, I p. klas.: Dino Kuraň, M. Stoličny, data: (?), wycena VIII-, styl OS, II p. klas. (RP): A. Pieprzycki, M. Szczotka, 22.6.2003. Stare i słabe haki. Rys. na podst. WC 6/88, KW 31g/ s. 189-191, AP VI/58, fot. XXII/9, 10, 11, MP s. 101-102 fot. wł.

Przez Badyl VIII albo VI A2


9. Kastrator IX-, I p. (RP): G. Grochal, P. Sztaba, 18.9.2003, po wcześniejszych przygotowaniach. Sprzęt: lina 2x50m, kości średnie, friendy średnie i duże, 10 ekspresów. Droga ubezpieczona została 47 kotwami ze zjazdu (stanowiskowymi i przelotowymi). Prowadzi nią najwygodniejsza (obok zjazdów Szewską Pasją w lewej części ściany), linia zjazdowa na ścianie (7 zjazdów z wierzchołka do podstawy ściany, kolejno: 45, 35, 45, 50, 50,50 i 35 m, nieco problemów przysparza jedynie przejazd przez Wielki Okap). Mimo iż początek drogi znajduje się na prawo od drogi Przez Badyl, bliżej Drogi Kowalewskiego, o takiej kolejności zadecydował przebieg obu linii (zdecydowana większość wyciągów i niemal całość trudności Kastratora umiejscowione są na lewo od Badyla). Wyciąg 6 i 7 można połączyć ( razem 45 m). Rys. na podst. "G" 10/2003, s. 8-9, www.wspinanie.pl, fot. wł.

Kastrator IX-


10. Diretissima (Rybička - Šmid) VI A2 ok. 15 godz. (dawniej VI A4, 10 nitów, 55 godz.!!!), I p.: J. Rybička, J. Šmid, 5-7.9.1974, po uprzednim zaporęczowaniu 6 wyciągów, I p. zim.: B. Kadlčik, J. Kulhavý, J. Romanovský i V. Starčala, z poręczowaniem 23,24,26,27,28.12.1974 i 18,19,20 i 21.1.1975 (efekt. 47 godz.), II p. zim.: R. Bieniek, R. Malczyk i B. Strzelski, 10-14.3.1975. Uwaga: dolna, kluczowa część drogi (ponad Wielki Okap) została "unicestwiona" poprzez osadzenie na niej nitów ze zjazdu przez autorów drogi nr 11. Rys. na podst. WC 6/89, AP VI/61, fot. XXII/9, 10, 11, fot. i p. wł.

Diretissima (Rybicka-Smid) VI A2

11. VO2max IX, I p. (RP): G. Grochal, P. Sztaba, 26.8.2001. Sprzęt: lina 2×50m., komplet stoperów, średnie friendy, 15 ekspresów. II p. (RP): J. Krawczyk, T. Samitowski, sierpień 2004. Droga została ubezpieczona kotwami ze zjazdu, w dolnej części (do stanowiska ponad Wielkim Okapem) pokrywa się z Diretissimą, zaś powyżej stanowi w zasadzie warianty klasyczne do niej. Rys. na podst. "G" 10/2001, s. 10, www.wspinanie.pl, fot. i częśc. p. wł.

VO2 max IX


12. Droga Kurczaba VI, 3 m A4, 8 m A3, 80 m A2, I p.: W. Biederman, J. Kurczab i M. Pogorzelski, 30.8.-1.9.1964, po uprzednim zaporęczowaniu około 50 m, I p. zim. (wariantem B, tożsamym z dolną częścią drogi nr 13): J. Kalla, J. Kiełkowski, J. Kukuczka i J. Skorek, 8.11.2.1972; ; rys. na podst. WC 6/90, KW 31h/ s. 189-191, AP VI/56, fot. XXII/9, 10, 11, "T" 3-4/64 i 3/72, fot. wł.

Droga Kurczaba VI


13. Diagonala VI, 3×A1, 6 godz., I p.: R. Bieniek, R. Malczyk i B. Strzelski, 18.8.1974, I p. zim.: (?). Droga prowadzi ukosem przez ścianę i stanowi kombinację wariantu B Drogi Kurczaba, w środkowej części biegnie wspólnie z nią z 3-wyciągowym nowym wariantem. Końcowy odcinek znów pokonuje wspólnie, tym razem z drogami nr 5 i 7. rys. na podst. WC 6/91, KW 31h/ s. 189-191, "T" 3/72, fot. wł.

Diagonala VI


14. Szewska Pasja VII+ albo VI A3, 6 nitów, 10 godz., I p. (z wariantem A): K. Pankiewicz, J. Wolf, 28-29.9.1975, efekt. czas I przejścia 15 godz., I p. z wariantem B (tzw. "wariant zimowy"): R. Malczyk, W. Myszkowski, 3.4.1976, I p. klas. wariantu B (VI+): Z. Czyżewski, L. Wilczyński, 27.8.1980, I p. klas. (wariantem A, z kilkoma krótkimi odcinkami prostującymi, oznaczonymi jako 14d): P. Korczak, P. Sztaba, lipiec 1994. Podczas przygotowań do tego ostatniego przejścia na drodze osadzono ze zjazdu 18 spitów, stałe haki i zaklinowane kostki. Do stanowiska nr 4 można też dojść wariantem C, który prowadzi wyraźnym zacięciem po lewej - jest to Wariant Marcisza VII-; rys. na podst. WC 6/92, KW 31i/ s. 189-191, AP VI/63, fot. XXII/9, 10, 11, "G" 12/94, s. 25, "T" 4/75, 1/76 fot. i (dwukrotne) p. wł.

Szewska Pasja VII+ albo VI A3


15. Lewy Filar V+, 8 godz., I p.: A. Michnowski, Z. Wach i H. Zakrzewski, 10-11.4.1974, I p. zim.: (?) Skała lita (oprócz końcowego odcinka), asekuracja bardzo dobra. Uwaga: pierwszy wyciąg drogi ma z całą pewnością trudności większe niż V+ (około VI). Można go też zapewne ominąć od lewej, o wiele łatwiej. Pozostałe wyceny bez zmian. Rys. na podst. WC 6/93, AP VI/ 59, fot. XXII/9, 10, 11, "T" 3/74, fot. i p. własne.

Lewy Filar V+


Wszystkie zamieszczone materiały i rysunki powstały w oparciu o następujące źródła:
1. Cywiński Wł., Tatry. Przewodnik szczegółowy. T. 6.: Młynarz; w tekście skrót: WC
2. Kurczab J. Wołoszyński M., Najpiękniejsze szczyty tatrzańskie [KW]
3. Packo M., RP v Tatrách. [MP]
4. Paryski W. H., Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki, t. 7. [WHP]
5. Puškáš A., Vysoké Tatry. Horolezecký Sprievodca. Monografia., t. VI. [AP]

Opracowanie: Piotr Michalski

Rysunki: Katarzyna Skalska

"Góry", nr 9 (124), wrzesień 2004

(kb)

1. Północno-wschodnim filarem VI, 5 godz., duże partie łatwego terenu, I p.: D. Topczewska, B. Uchmański, 29.7.1960; I p. zim.: (?);rysunek na podstawie WC tom 6/ d. 81, "T."1/1961 i AP VI/ 54, fot. XXII/9, 10, 11 i fot. własnych autora.
2. Ficurova Cesta VI, 6 godz., I p.: Z. Annus, I. Mozes i H. Rozsavolgyi, 29.6.1980, I p. zim.: (?). Końcowa część drogi (ok. 2,5 wyciągu) wspólnie z Drogą Tivadara rys. na podst. WC 6/82, "T." 3/1980.
3. Droga Tivadara VI A2, 1 nit, 12 godz., I p.: H. Rozsavolgyi, T. Tivadar, 26-27.6.1980, I p. zim.: (?). Drogę poświęcono pamięci J. Berana i B. Kokaía. Droga ta jest pionierskim rozwiązaniem w tej części ściany. Poprzednia i następna w znacznym stopniu pokrywają się z jej trudniejszymi odcinkami. Rys. na podst. WC 6/83.


Zobacz również:
informacje echa z gór biznes co gdzie kiedy relacje miejscówki skitury ludzie poradnik sprzęt katalog sprzętu/szpej test sprzętu cooltura biblioteka górska fotogaleria film strefa handlu sklepy górskie sklepy internetowe katalogi ogłoszenia drobne linki goryonline o nas kontakt reklama ostatnio dodane bloGORY Hyde Park GÓRY archiwum prenumerata konkurs TATERNICZEK